nationaal brandweer documentatie centrum

Geschiedenis

Het Nationaal Brandweer Documentatiecentrum (NBDC)    

Het NBDC is opgericht in 1989 als samenwerkingsverband van de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen (VBB), de Nederlandse Vereniging van Brandweercommandanten (NVBC), het Nationaal Brandweermuseum (NBM), de Directie Brandweer van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BiZa) en Brandweer Amsterdam (BAA). Met als doel alle documentatie op het gebied van de (geschiedenis van de) brandweer en rampenbestrijding te verzamelen en toegankelijk te maken.

113_1331Het NBDC word ondergebracht in de kelder van de Amsterdamse kazerne aan de Marnixstraat. Het NBDC heeft in z’n 25 jarig bestaan meerdere lokaties gehad. In 1991 komt er een kelder in het hoofdkantoor van de brandweer Amsterdam ter beschikking voor het NBDC dus staat de collectie al op twee lokaties. 3 jaar later verhuisd het NBDC uit de kelder naar een loods aan de achterzijde van het gebouw. In de tussentijd is er ruim een jaar ook nog extra ruimte in een magazijn ‘de Eenhoorn’. In 2003 moet het NBDC opzoek naar ander onderdak, deze wordt gevonden in een oude BB-kelder in Arnhem in beheer bij de Hulpverleningsdienst Gelderland-Midden. Tussen 2012 en 2014 moet het NBDC 2 keer verhuizen, in 2011 naar Apeldoorn-Zuid en in 2013 naar Apeldoorn-Noord waar het NBDC voor langere tijd kan blijven. De kelder aan de Marnixstraat is al deze tijd door het NBDC in gebruik, na de verhuizing naar Arnhem voornamelijk nog met de collectie over Amsterdam en de periode rond de Tweede Wereldoorlog.

A010

Eind 1989 is er een kleine groep enthousiastelingen die een voorzichtige start maken met het ordenen van dat wat er als verzameld is in de kelder op de Marnixstraat. Eind 1994 word de kelder aan de Weesperzijde verruild voor de veel grotere loods aan de achterzijde. De loods wordt door de vrijwilligers flink onderhanden genomen, er word schoongemaakt, geschilderd en het dak wordt gerepareerd. Op 10 februari 1995 wordt de nieuwe lokatie van het NBDC feestelijk geopend wordt door de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal, drs. W.J Deetman. In twee kleine aangrensende loodsen worden ook de oude Shand Mason stoomspuit uit 1899 ‘de Cerberus’ en de museale collectie van de Brandweer Amsterdam ondergebracht.

Dia 14629

De loods is groot genoeg om de collectie goed werkbaar op te zetten. Zo wordt er een audiovisuele ruimte gemaakt incl. de apparatuur om de verschillende beelddragers af te spelen. Hier staan uiteindelijk bijna 1500 VHSbanden, ruim 600 U-Maticbanden, meer dan 40000 dia’s en uiteraard tientale DVD’s, honderden foto’s en meerdere 16 mm films. Deze collectie bevat oa. instructie- en voorlichtingsfilms van diverse instanties, maar ook verschillende tv-opnames zoals het programma ‘Rescue 911’ en ‘Voor hete vuren’, meerdere films zoals ‘The towering inferno’ en ‘Backdraft’. Natuurlijk ook eindeloos veel amateurbeelden van voertuigen, gebouwen en incidenten.

Dia 14630

Naast een audiovisuele ruimte worden er tafels neergezet waar genoeg plaats is om de collectie te sorteren en registreren en een flinke studieruimte. Inmiddels groeit de collectie flink. Zo wordt het archief van Commandant v/d Harten (13 dozen), 23 dozen met archief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) en het archief van de Koninklijke Nederlandse Brandweer Vereniging (KNBV). Als in 1991 de KLM-brandweer wordt opgeheven komt een deel van dat archief naar het NBDC, net als bij de archieven van de inmiddels opgeheven districtsinspecties. Archieven als deze kunnen later weer gebruikt worden voor onderzoek voor oa. gedenkboeken, scripties, boeken, presentaties, exposities, rapporten, restauraties, enz.

ACB 1996 NBDC 3

Op 23 juni 1990 is de eerste presentatie van het NBDC op de Inspectiedag in Crailo. Het zal niet de enige keer zijn dat het NBDC het land in trekt. Vanaf 1994 is het NBDC elk jaar aanwezig op de ruil-en verzamelbeurs die georganiseerd wordt in Papendrecht. Vanaf 1992 laat het NBDC zijn gezicht zien op ‘Brand’, de vakbeurs voor de hulpverleningsdiensten in de RAI te Amsterdam. In 1995 worden de eerste voorzichtige stappen gezet op een nieuwe weg, de digitale snelweg. Eerst via De Digitale Stad (DDS) in Amsterdam en op’ Brand 96′ in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Brandweer Commandanten (NVBC). Eind 1996 staan er ruim 500 documenten op de site en zijn ruim 80 websites en homepages die een directe link naar de website van het NBDC hebben gemaakt. De site word dan al 150.000 maal bezocht en het jaar daarop zelfs 240.000 maal.

113_1353Eind 2003 heeft de brandweer Amsterdam de loods zelf nodig en moet het NBDC op zoek naar een andere lokatie, gezien de grootte van de collectie en de specifieke eisen die het behoud van de collectie nodig heeft is het moeilijk een goede lokatie te vinden. De collectie word dan ook ingepakt en de 679 verhuisdozen worden tijdelijk ondergebracht in een loods te Hilversum. Begin 2004 vind het NBDC onderdak bij de Hulpverleningsdienst Gelderland-Midden, een toepasselijk gebouw namelijk een oude bunker van de Bescherming Bevolking (BB). Hoewel de het gebouw toepasselijk is, is het veel kleiner en onhandiger ingedeeld.DCF 1.0 De bunker bestaat uit verschillende kleine ruimtes en niet alle ruimtes kunnen gebruikt worden.

Nu de collectie zo ver van Amsterdam en dus de meeste vrijwilligers is, word er besloten om in principe tijdelijk in opslag te gaan. Dit betekend dat de collectie niet toegankelijk zal zijn en niet verder bewerkt word. Helaas blijkt de tijdelijke opslag, toch niet zo tijdelijk. Er is intussen veel vraag en behoefte aan de collectie en voorzichtig begint een kleine groep vrijwilligers weer met het uitpakken en sorteren van de collectie.