nationaal brandweer documentatie centrum

Brandbestrijdingstactiek

1892-1938 Brandblustactiek in Amsterdam
1929 Ongevalsbestrijding gevaarlijke stoffen
1934-1948 Schuimblussing
1945 The business of a fireman
1959 Lesplan opleiding bevelvoerders
1964 Adembeschermende middelen

1892-1938 Brandblustactiek in Amsterdam
In Nederland was Jan van der Heiden (zie aldaar) de eerste met een soort handleiding voor het blussen van brand. Daarbij werd de binnenaanval geïntroduceerd. In 1892 maakte de toenmalige commandant van de Amsterdamse brandweer, de heer Hoogenboom, een speciaal instructieboekje voor het ‘werkdadig optreden bij brand’. Hij was er vooral op uit om onnodige waterschade te voorkomen. Later, rond 1920, hanteerde de Brandweer Amsterdam een eigen instructie voor de bevelvoerders voor het optreden bij brand. Vanaf 1938 werden door de commandant van de Amsterdamse brandweer, de heer C. Gordijn jr., cursussen gegeven voor eigen bevelvoerders en voor commandanten en kader van kleinere korpsen. Van die cursus is hieronder het onderdeel ‘Tactiek der Brandbestrijding’ opgenomen.
De oplettende lezer zal zien dat er veel veranderd is en toch veel ook niet…

1892 – Hoogenboom – werkdadig optreden bij brand
1920 – Wenken voor bevelvoerders
1938 – Tactiek der brandbestrijding

Op de pagina’s met documenten over de brandweerorganisatie tot 1940, de Tweede Wereldoorlog en de na-oorlogse brandweerorganisatie zijn ook handleidingen en handboeken voor de brandweer opgenomen, waarin de taktiek van de brandbestrijding ook – soms uitgebreid – besproken wordt.

1929 Ongevalsbestrijding gevaarlijke stoffen
Tegenwoordig is ‘OGS’ een ingeburgerde specialisme bij de brandweer. In 1929 was dat echter nog lang niet het geval. De eerste keer dat daar op landelijk niveau aandacht aan besteed werd, was in 1929. Toen verscheen er een tabel in het landelijke vakblad ‘Vuur en Water’ met eigenschappen van en beschemingsmaatregelen tegen de toen veel voorkomende en bekende gevaarlijke stoffen:

Hoe te handelen bij brand in enkele chemicaliën

1934-1948 Schuimblussing
Vanuit Duitsland werd aan het begin van de jaren ’30 het gebruik van blusschuim steeds meer gepropageerd. Niet alleen voor vloeistofbranden, maar ook voor vaste brandstoffen. Met name de firma De Boer uit Amsterdam wist zijn vertegenwoordiging van Total-Komet uit te buiten en onder de naam ‘Komeet’ bracht men een heel assortiment aan schuimvormende armaturen op de markt. Hieronder vindt u wat folders en brochures uit de jaren 1934 tot 1948 in pdf-formaat.

1934 – Het Luchtschuimkanon
1940 – ‘Komeet’ Luchtschuimsysteem
1943 – Luchtschuimmiddel Tutogeen 43
1948 – ‘Komeet’ Luchtschuim)

1945 The business of a fireman
In 1945 werd een klein handzaam boekje (16×12 cm) uitgebracht, waarin nog eens een aantal belangrijke wijsheden van Sir Eyre Massey Shaw bijeen zijn gebracht. Shaw was commandant van de Brandweer in Londen van 1861 tot 1891 en schreef talloze boeken over het brandweerwezen en brandbestrijdingstechnieken. Omdat men in 1945 vond dat er eigenlijk nog steeds niets beters gepubliceerd was en veel van de dan soms al 80 jaar oude wijsheden nog steeds actueel waren, werd deze bundel uitgegeven. Nu, ruim 140 jaar later, blijken er nog steeds actuele thema’s te zijn. Overigens zijn in het hier beschikbare exemplaar strepen, verwijzingen en aantekeningen aangebracht, die terwille van de authenticiteit zijn blijven staan. De vorige eigenaar was een lang dienende brandweerofficier, die later districtsinspecteur voor het brandweerwezen werd.

1945 – The business of a fireman

1959 Lesplan opleiding bevelvoerders
Aan het einde van de jaren vijftig schreef de toenmalige commandant der brandweer van de Haarlemmermeer, Buré, een lesplan voor de opleiding van bevelvoerenden. Daarin zijn de ideeën over het optreden en de verantwoordelijkheid van de bevelvoerder, zoals die toen onderwezen werden, opgenomen.

1959 – Lesplan optreden en verantwoordelijkheid bevelvoerder

1964 Adembeschermende middelen
Aan het begin van de jaren zestig kwam het persluchtapparaat steeds meer in gebruik en werd het tijd daarvoor een goede opleiding te organiseren. De Inspectie voor het Brandweerwezen nam dat op zich en maakte een beknopte samenvatting van het cursusmateriaal en organiseerde later ook speciale examens.
Bij de persluchtapparatuur van toen was duidelijk gekeken naar hetgeen voor duikers gebruikt werd en het werd dan ook als logisch ervaren dat de brandweer zich met deze apparatuur ook onder water zou kunnen begeven voor de redding van drenkelingen. Een duikopleiding kwam van de grond en het initiatief lag bij de Brandweer van Den Haag. Die schreef de eerste lesstof voor de brandweerduiker.

1964 – Adembeschermende middelen
1968 – Duikopleiding brandweer ‘s-Gravenhage