nationaal brandweer documentatie centrum
Omgekomen leden van de Luchtbeschermingsdienst (LBD), Hulpverleningsdienst (HVD) en Bescherming Bevolking (BB) in Nederland

Voor het laatst bijgewerkt op 31 januari 2016

In het onderstaande overzicht bevinden zich ook enkele ongevallen, die vermeld zijn in het overzicht van omgekomen brandweerlieden.

Door het NBDC en het MBB (Museum Bescherming Bevolking) zijn tot nu toe de volgende ongevallen achterhaald:

 

16 september 1939
Tijdens een oefening van de Luchtbeschermingsbrandweer in de Obistraat in Haarlem, overlijdt de heer J.J. Kloos, gepensioneerd brandweerman, maar actief lid van de LBD, aan een hartverlamming.

10 mei 1940
Rond 06.00 uur overlijdt dr. J. Ekelmans, hoofd geneeskundige afdeling van de LBD, als hij op weg voor het verlenen van hulp aan een gewonde Nederlandse soldaat in Zwijndrecht in zijn auto getroffen wordt door een Duitse handgranaat.

14 mei 1940
F. Koopmans van de LBD, Vak 3a, wijk IV, blok 10 in Rotterdam, komt om het leven als het gebouw, waarin hij bezig is, instort. *

27 juli 1940
Tijdens herstelwerkzaamheden aan de bij een bombardement getroffen waterleiding bij een sluisput aan de Werkhaven in Lemmer, wordt door een Engels vliegtuig opnieuw een bom afgeworpen, waarbij acht mensen gedood worden, waaronder het hoofd van de LBD, C.B. Koole.

11 oktober 1940
Op 11 oktober worden de beroepsbrandwacht J.H. van Leersum en de hulpbrandwachts W. Monteban, J.J. Westbroek en T. ten Wolde van de brandweer Amsterdam op het Planetenplein getroffen door bomscherven tijdens het uitrukken gedurende een bombardement op Tuindorp Oostzaan in Amsterdam. Monteban en Westbroek worden op slag gedood, Ten Wolde overlijdt de volgende dag en Van Leersum op 15 oktober. Ook het blokhoofd van de LBD A.Th. Woudenberg raakt dodelijk gewond.

10 december 1940
Tijdens het onderzoeken van een bij de Krabbendijk in Rozenburg aangespoelde mijn, ontploft deze, waardoor het hoofd van de Luchtbeschermingsdienst zwaar gewond raakt en het plaatsvervangend hoofd, M. Sala, op slag wordt gedood.

27 februari 1941
Bij een bombardement rond de Hatertscheweg in Nijmegen wordt H. Peters, EHBO’er van de vaste kern van de LBD zo zwaar gewond, dat hij vrijwel meteen overlijdt.

26 maart 1942
De heer H.J. Peters van de LBD in Nijmegen wordt op weg naar zijn post door een bomscherf in de Thijmstraat dodelijk getroffen. *

9 juli 1942
Tijdens de nachtelijke terugtocht per fiets naar huis wordt het hoofd van de Luchtbeschermingsdienst Alkmaar, C.P.E.J.C. Hanegraaff op de straatweg richting Heiloo aangereden door een hem tegemoet komende melkauto. In het ziekenhuis overlijdt hij aan zijn verwondingen.

27 april 1943
LBD-instructeur J.M. Jonker wordt op slag gedood als in Ughelen, Apeldoorn, tijdens een les aan leden van een bedrijfsluchtbeschermingsdienst de brandbom, waarvan hij de werking wilde demonstreren, plotseling ontploft. Een bij hem staande verpleegster raakt zwaar gewond.

15 juni 1943
De leden van de LBD H. van Kuijk, F.L.A. van Weert en C.M.M. Vogels komen om het leven als tijdens de demontage van een brisantbom, die door een aangeschoten geallieerde bommenwerper was afgeworpen in een weiland aan de Molenschut te Leende, de springstof van de bom alsnog tot ontploffing komt.

28 juli 1943
Amsterdam-Noord wordt voor de derde keer in tien dagen getroffen door geallieerde luchtaanvallen op de Fokker-fabrieken aan de Papaverweg. Bij deze laatste aanval worden in totaal 15 mensen gedood, waaronder het lid van de Ordedienst van de LBD, J.J. Koopal.

22 februari 1944
Bij het geallieerde bombardement op de binnenstad van Nijmegen wordt de toren van de St. Stevenskerk zwaar getroffen. De mannen van de uitkijkdienst van de LBD die daar dienst doen, M. Kersten, L. van Emmerik, H.W. Willems, L.L. Jacobs en H.J. Hendriks overleven de explosies en instortingen niet. Elders in de binnenstad, in de Korte Burchtstraat, wordt L.L.H. de Preter van de blokploeg B-III-64 van de LBD door het bombardement overvallen en gedood. *

22 maart 1944
Een Amerikaanse bommenwerper van het type Boeing B-17 stort na een luchtgevecht boven de stad neer op een complex bestaande uit een schoolgebouw, een pastorie en woonhuizen aan de Westzaanstraat in Amsterdam. Onder de drie doden die daar vallen is het lid van de blokploeg van de LBD, M. Baarslag.

13 september 1944
Tijdens gevechtshandelingen in de gemeente vindt een granaatinslag plaats in de Wilheminatoren in Vaals. Van de daar wachthebbende personen wordt het lid van de LBD J. Biermans dodelijk getroffen en raakt de brandwacht H. Gőbbels ernstig gewond. Op 3 oktober bezwijkt hij in het ziekenhuis van Heerlen.

18 september 1944
De EHBO’er van de LBD A.A.J. Boer wordt dodelijk getroffen door een kogel als hij tijdens de gevechten in de Van Broeckhuysenstraat bij Mariënburg in Nijmegen hulp wil verlenen aan de gewonde Duitse soldaat. Zijn vader, een arts, is getuige van het incident.

Het plaatsvervangend wijkhoofd van de Zelfbescherming van de LBD, A.P. Spies, komt om het leven als hij door een granaat getroffen wordt onderweg naar zijn post in de buurt van de Groenestraat in Nijmegen.

19 september 1944
In de garage van Van Gend en Loos in Bakkerstraat in Arnhem worden vijf mensen standrechtelijk gefusilleerd door Duitse soldaten, als zij met een radarbrancard met een gewonde Britse soldaat onderweg zijn van de Rijnkade naar het ziekenhuis. Onder de vermoorden is het lid van de LBD J. Mielekamp.

Ploegcommandant van de EHBO van de vaste kern van de LBD, A.J.M. Jansen, wordt na afloop van zijn dienst dodelijk getroffen op het Hertogplein in Nijmegen. *

28 september 1944
Tijdens de rit naar de brandweerpost aan de Graafscheweg in Nijmegen wordt de auto met aanhangmotorspuit van de hulpbrandweer getroffen door een granaat. De hulpbrandwacht G.A. Hax wordt daarbij gedood en een collega van hem zwaar gewond.

4 oktober 1944
De heer B.G.M. Nieuwkamp, lid van de blokploeg 59 van de LBD, wordt tijdens het blussen van een brand op de Graafschenweg in Nijmegen door een granaatinslag gedood.

5 oktober 1944
Schuilplaatsleider H.J.S. van de Bilt wordt na afloop van een bespreking op de Groote Markt in Nijmegen dodelijk getroffen door een granaat.

6 oktober 1944
Tijdens een bomaanval op Deventer wordt een lid van de LBD, op weg naar zijn post, op de Boxbergerweg dodelijk getroffen door een bomscherf. *
29 oktober 1944
Het lid van de blokploeg 53 van de LBD, H.J. Fronen, wordt dodelijk getroffen door een Duitse splinterbom op de Bijleveldsingel bij de Hendrik Hoogerstraat, terwijl hij voor de brandweer in Nijmegen een bericht overbrengt.

In de Thijmstraat in Nijmegen wordt het lid van blokploeg A-II-27 van de LBD H.Tangerink bij het uitoefenen van zijn functie door scherven van een splinterbom dodelijk getroffen.

4 november 1944
De brandwacht van het vak B, Blok 79-80 van de LBD, P.J. Imhoff, wordt bij Fort Kijk in de Potstraat in Nijmegen door een granaatinslag dodelijk verwond tijdens het overbrengen van een bericht.

10 november 1944
EHBO-er van de LBD J.A.M. Bonke wordt tijdens het verlenen van eerste hulp aan slachtoffers van een granaatinslag bij het Sint Canisius College in Nijmegen zelf getroffen door een granaat zwaar gewond. Hij overlijdt op weg naar het ziekenhuis.

20 december 1944
Het lid van de LBD van Venlo, H.J.A. Frencken, raakt dodelijk gewond door granaatvuur, als hij met een gewonde Rus onderweg is naar het ziekenhuis.*

februari 1945
Twee leden van de LBD worden getroffen door de inslag van een Duitse granaat aan de Jan Heinsstraat hoek Zuid Willemsvaart tegenover café Paradiso in ‘s-Hertogenbosch. Eén overlijdt en de ander raakt zwaar gewond. *

4 maart 1945
Tijdens de blussing van de grote branden na het geallieerde bombardement op het Bezuidenhoutkwartier in ‘s-Gravenhage wordt rond 02.30 uur een groep brandweerlieden, die op de Schenkweg hoek Vlietstraat werkt, bestaande uit de onderbrandmeester S.J. Sol en de hulpbrandwachts W.G. Kouwenhoven, W. Boogers, F.J.M. Hoogeveen, A. Vrolijk, G.P. Spaargaren, G.S.H. Plu, J.F. Ouwerkerk, P. Briedé en W.R. Lalleman door een uit de koers geraakte V-2 raket gedood. Vijf anderen raken gewond.

17 maart 1945
Brandwacht A. Prudon van de LBD wordt dodelijk getroffen door een granaatinslag, als hij zijn woning aan de Van Slichtenhorststraat 22 te Nijmegen verlaat om zijn post te betrekken.

26 maart 1945
De vrijwillige brandweerlieden A.J. Gerritsen, A. Schooten, H. ter Steege en J. Wessels komen om het leven tijdens blussingswerkzaamheden na het neerkomen van een V-I op de Huttenwal in Rijssen, als ze gebombardeerd worden door een Engels vliegtuig. Ook vijf leden van de LBD (waarvan twee van de blokploegen) en tien burgers worden gedood. *

14 februari 1946
Tijdens het ruimen van explosieven op de Oirschotse Heide in Oirschot komen drie militaire bergers en de heren F.A. de Bie, J.H.C. Kuypers en F. van Leuken van de Hulpverleningsdienst van de Inspectie voor de Luchtbescherming en het Brandweerwezen door de explosie van een stapel verzamelde munitie om het leven.

2 april 1946
G. de Kok en P.H. van Olmen van de Hulpverleningsdienst van de Inspectie voor de Luchtbescherming en het Brandweerwezen sneuvelen bij de ruiming van explosieven in Nieuw en Sint Joosland. *

18 maart 1947
B.C. Veltman van de Hulpverleningsdienst van de Inspectie voor de Luchtbescherming en het Brandweerwezen overlijdt aan de gevolgen van een hersenvliesontsteking die hij op 15 februari 1947 had opgelopen tijdens een voedseltransport naar het door strenge vorst van de buitenwereld afgesloten voormalige eiland Urk.

7 mei 1947
Opzichter D. Alink van de Hulpverleningsdienst van de Inspectie voor de Luchtbescherming en het Brandweerwezen komt om het leven bij de ruiming van explosieven op de Rozendaalse Heide in Rheden. *

4 september 1947
Sectiecommandant J. van de Ven van de Hulpverleningsdienst van de onderafdeling Brandweer en Burgerlijke Verdediging van het ministerie van Binnenlandse Zaken komt om het leven bij een explosievenruiming in Elst. *

8 juni 1948
Op die dag vindt een grote ontploffing plaats in de bunker Diogenes aan de Koningsweg in Schaarsbergen, gemeente Arnhem. Deze bunker wordt gebruikt als opslagplaats voor geruimde explosieven door de Hulpverleningsdienst van het Bureau Rampenbestrijding en Burgerlijke Verdediging van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Bij deze ontploffing worden de HVD’ers J.P. Gouw, A.H. van Balkom, H.G. van Hoof, J.A. Deckers en Th.J. Leenders op slag gedood.

3 januari 1949
Groepscommandant J.M. van Beckhoven van de Hulpverleningsdienst van het Bureau Rampenbestrijding en Burgerlijke Verdediging van het Ministerie van Binnenlandse Zaken komt om het leven als hij in Melderslo, gemeente Horst aan de Maas een bompakketje onderzoekt en de daarin verstopte op scherp gestelde handgranaat ontploft.

11 april 1951
De heren J.H.A. Schouren en J.H. Claessen van de Hulpverleningsdienst van het Bureau Organisatie Bescherming Bevolking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken komen om het leven bij munitieruiming in Vredepeel, gemeente Venray.

4 november 1953
BB-instructeur J. ‘t Mannetje wordt tijdens de les kunstmatige ademhaling in het gymnastieklokaal van het politiebureau Oude Delft 69 te Delft getroffen door een hartaanval. Hij overlijdt kort na aankomst in het ziekenhuis.

4 oktober 1956
De heer G.J.J. Vollaerts van de Hulpverleningsdienst van de Afdeling Organisatie Bescherming Bevolking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken overlijdt tijdens munitieruimingswerkzaamheden in Uden. *

25 maart 1957
Adjunct-hoofdbrandmeester G. Gakes van de Brandweer Delft wordt getroffen door een hartaanval, terwijl hij thuis een oefening van de Bescherming Bevolking voorbereidt. Hij overlijdt vrijwel direct.

17 mei 1957
BB-noodwachter M. Boetier van wijk A-8, blok 10 in Amsterdam wordt tijdens de brandwachtcursus aan de Veelaan onwel tijdens het uitleggen van een slangleiding. Hij overlijdt even later in het ziekenhuis.

17 juni 1957
Tijdens de demontage ontploft een pantserafweergranaat in de munitiebunker van de Hulpverleningsdienst van de Hoofdafdeling Organisatie Bescherming Bevolking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken bij het voormalige vliegveld van Venlo. De ploegcommandanten H.A. Evers en B. Eding worden op slag gedood.

18 juni 1957
Buitendienstassistent van de BB A. Gruber van de A-kring Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen wordt op de Stafschool van de BB in De Schaffelaar te Barneveld getroffen door een hartinfarct en overlijdt vrijwel direct.
23 oktober 1957
Tijdens de demontage valt een riviermijn in de munitiebunker van de Hulpverleningsdienst van de Hoofdafdeling Organisatie Bescherming Bevolking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken in Hoogerheide, gemeente Woensdrecht. Door de daaropvolgende explosie worden de heren C. van der Vorst en A. Kaan op slag gedood.

12 november 1957
Brandweercommandant van Echt en opzichter Elektriciteitsbedrijf C.H. Ronda wordt op de bromfiets op de terugweg naar huis van BB-examens, waar hij als juryvoorzitter optrad, op de Rijksweg Horn-Roermond, ter hoogte van kasteel Horn, gemeente Horn, geraakt door een uitstekend wapen van een passerende militaire colonne. Hij overlijdt op 16 november.

24 april 1958
BB-brandwacht van de A-kring Roermond A.H.H.P. Matthijszen wordt tijdens een oefening op de Loswal Maashaven getroffen door de straalpijp, die uit zijn handen schiet. Hij overlijdt op 30 april in het ziekenhuis.

5 juni 1959
BB-brandwacht van wijk 42, blok 5, G.C. Gelok zakt tegen het einde van een BB-brandweerwedstrijd aan de Vlaskade in Rotterdam in elkaar en overlijdt na enkele minuten aan vermoedelijk een hartaanval.

27 januari 1961
De wijkwachter L.F. van den Nieuwenhof valt tijdens een BB-oefening uit de oefentoren op de binnenplaats van de brandweerkazerne aan de Edenstraat 19 te Eindhoven. Hij overlijdt ter plaatse.

14 mei 1961
BB-noodwachter H.F. van der Weegen te Bergen op Zoom wordt tijdens noodwachtwerkzaamheden getroffen door een hartaanval en overlijdt. *

13 juni 1961
Blokwachter J. Blaas van wijk 02-16 van de Dienst Bescherming Bevolking te Amsterdam wordt op de Tugelaweg bij 27 getroffen door een hartaanval, terwijl hij op weg is naar een instructie-avond in het Koninklijk Instituut voor de Tropen. Hij overlijdt vrijwel direct.

6 oktober 1961
Op 6 oktober wordt het hoofd van de A-kring Zuid-Holland c van de BB, M.F. Engels, op weg van kantoor naar huis aan de Troelstrakade in Den Haag getroffen door een tweede hartaanval, waaraan hij overlijdt. In de voorafgaande nacht was hij ook al getroffen door een hartaanval na een werkdag van veertien uur, maar evengoed weer naar kantoor gekomen.

20 december 1961
De BB-blokwachter P. Bolt raakt ernstig gewond als hij met zijn fiets op weg is naar een cursus Individuele Zelfbescherming en een auto aanrijdt op de kruising Haaksbergerstraat/C.F. Klaarstraat in Enschede. Hij overlijdt op 21 februari 1962.

19 september 1962
De plichtnoodwachter/redder van de BB W. Peeters wordt na thuiskomst van een BB-cursus in Helden-Panningen in zijn woning in Tongerlo, gemeente Maasbree, 16 kilometer verderop, getroffen door een hartaanval en overlijdt vrijwel onmiddellijk.

27 oktober 1964
BB-noodwachter J.J. Schogt, ordonnans van de Georganiseerde Zelfbescherming, wijk 64 te Amsterdam, wordt na aankomst in het oefenlokaal in Vakbureau 5 aan het Van Beuningenplein 56 voor instructie, onwel en overlijdt vrijwel direct.

11 november 1966
A.B. Bredenhorst uit Amsterdam komt bij een loods van de BB in Maarssen onder een brandweerauto en overlijdt. *

12 juni 1967
Bij de ontploffing van een munitieschip in de Kernhaven in Utrecht raakt de bedrijfszelfbeschermings-brandweerman C. de Goede van de Philips Lasstavenfabriek aan de Neutronweg 11, direct naast de losplaats, dodelijk gewond als hij op weg is naar de brandweerlokaliteit. Naast hem vallen er nog een dode, 33 zwaar- en 109 lichtgewonden.

6 april 1968
Tijdens een BB-oefening in het oefencentrum Overvoorde in Rijswijk wordt de noodwachter W.Th. van Uum getroffen door een hartaanval en overlijdt ter plaatse. *

15 maart 1972
Munitieruimer L. Tosserarms van de Hulpverleningsdienst van de Hoofdafdeling Organisatie Bescherming Bevolking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, overlijdt aan de verwondingen die hij oploopt als in Linne een granaat ontploft, terwijl hij deze in zijn auto wilde laden.

8 april 1981
Tijdens een BB-oefening van de A-kring Overijssel-c raakt een als gewondentransportwagen ingerichte BB-vrachtwagen van de weg en botst tegen een boom tussen Borne en Bornebroek. De vier als slachtoffer figurerende studenten van de TH Twente op de brancards, raken zwaar gewond. Twee van hen, G. Beysterveldt en T. Hoeksma overlijden aan hun verwondingen.